Kapsam ve değerlendirme çerçevesi
Makine, tesis, araç, yazılım, bina yatırımı ve üretim ekipmanı için kullanım biçimi ve iade işlemine katkı farklı olabilir.
Temel kontrol başlıkları
- ATİK aktifleştirme tarihi ve KDV’si
- İade hakkı doğuran faaliyette kullanım
- Dönemsel üretim/ciro dağılımı
- Daha önce kullanılan ATİK payı
- Azami iade ve devreden KDV sınırı
Adım adım uygulama
- 1
ATİK envanterini ve KDV tutarlarını çıkarın
- 2
Kıymetin kullanım amacını ve başlangıç tarihini belirleyin
- 3
İade hakkı doğuran ve diğer faaliyet paylarını hesaplayın
- 4
Önceki dönemlerde kullanılan tutarı kontrol edin
- 5
Dönemsel yüklenim payını sınırlara göre belirleyin
- 6
Çalışmayı sabit kıymet ve üretim kayıtlarıyla belgeleyin
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- Sabit kıymet listesi
- Alış faturası ve aktifleştirme kaydı
- Amortisman tablosu
- Üretim/kapasite kayıtları
- Ciro veya kullanım dağıtım tablosu
- Önceki iade dosyaları
Uygulama örneği
Hem ihracat hem yurt içi üretimde kullanılan bir makinenin KDV’si, makinenin fiilî kullanım veya üretim kapasitesi esas alınarak faaliyetlere dağıtılır. İhracata isabet eden dönemsel pay, önceki dönemlerde kullanılan tutar ve iade sınırları kontrol edilerek listeye alınır.
Sık yapılan hatalar
- ATİK KDV’sinin tamamını tek dönemde yüklemek
- Kullanım başlamadan pay ayırmak
- Yurt içi faaliyet payını dışarıda bırakmak
- Önceki dönem kullanımını kontrol etmemek
- Amortisman ile KDV yüklenimini aynı yöntem sanmak
Sık sorulan sorular
ATİK KDV’si tek seferde iade edilir mi?
Kullanım, işlem türü ve güncel düzenlemeye göre dönemsel ve sınırlı hesaplama gerekebilir.
Amortisman süresi esas alınır mı?
Muhasebe amortismanı ile KDV yüklenim yöntemi aynı değildir.
Bina KDV’si yüklenebilir mi?
Kullanım amacı ve ilgili özel düzenlemeler ayrıntılı incelenmelidir.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Vergisel sonuç; işlem türü, dönem, taraflar, tutar, belge seti ve güncel mevzuata göre değişebilir. Somut işlem için güncel belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.