Kapsam ve hukuki çerçeve
Nakit sermaye, geçmiş yıl kârı, yedekler, sermaye düzeltmesi farkları veya ortak alacağının sermayeye eklenmesi farklı tespitler gerektirir. Talep edilen rapor türü ve sicil işlemi baştan netleştirilir.
YMM tespit ve tasdik raporlarında raporun talep edildiği işlem, hukuki dayanak, tespit yöntemi ve sunulan belgeler açıkça ayrılmalıdır. Rapor, yönetimin beyanını tekrarlamak yerine meslek mensubunun yaptığı kontrolü ve ulaştığı sonucu göstermelidir.
Temel kontrol başlıkları
- Ticaret sicilindeki mevcut sermaye
- Banka ödeme ve ortak hareketleri
- İç kaynak hesabının hukuki niteliği
- Bilanço ve yevmiye kayıtları
- Mahsup ve kullanılabilir tutar
Rapor dosyası; talep yazısı, yasal dayanak, çalışma kağıtları, doğrulama belgeleri, yönetim beyanı ve imzalı nihai rapor şeklinde düzenlenmelidir. Tutar ve tarihlerin rapor metni ile eklerde aynı olması ayrıca kontrol edilir.
Adım adım çalışma süreci
- 1
Sicil ve esas sözleşme bilgilerini doğrulayın
- 2
Sermaye ödeme/kaynak hareketini dönemsel izleyin
- 3
İlgili hesapların defter kayıtlarını test edin
- 4
Banka, genel kurul ve yönetim kararlarını eşleştirin
- 5
Kullanılamayacak veya mahsup edilmiş tutarları ayırın
- 6
Rapor ve eklerde tutar mutabakatı yapın
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- Ticaret sicil gazetesi
- Esas sözleşme ve kararlar
- Bilanço ve mizan
- Yevmiye/kebir dökümleri
- Banka dekontları
- Ortaklar cari hesap analizi
Uygulama örneği
Geçmiş yıl kârının sermayeye eklenmesinde sadece 570 hesabı bakiyesi yeterli değildir. Önce geçmiş zararlar, dağıtım veya mahsup kararları, vergi sonrası kullanılabilir tutar ve genel kurul kararı birlikte incelenir.
Sık karşılaşılan hatalar
- Sicildeki sermaye ile muhasebe hesabını eşleştirmemek
- Ortak alacağını kaynağı incelemeden kabul etmek
- Zarar mahsubunu dikkate almamak
- Banka ödemesini sermaye taahhüdüyle bağlamamak
- Rapor ve eklerde farklı tutar kullanmak
Sık sorulan sorular
Banka dekontu yeterli mi?
Sermaye taahhüdü, ortak, tarih ve muhasebe kaydıyla birlikte değerlendirilir.
Ortak alacağı sermayeye eklenir mi?
Alacağın gerçekliği, kaynağı ve mevzuat şartları tespit edilmelidir.
Raporu kim ister?
Ticaret sicili veya ilgili işlem mevzuatı kapsamında talep edilebilir.
Eski tarihli bakiye kullanılabilir mi?
Hareketler, mahsuplar ve güncel mali tablo birlikte incelenir.
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 3568 sayılı Meslek Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Raporun kabulü, talep eden kurumun mevzuatı ve somut belge setine göre değerlendirilir. Somut işlem için güncel mevzuat ve belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.