Kapsam ve hukuki çerçeve
Yazılım, mühendislik, tasarım, danışmanlık ve diğer hizmetlerde sözleşme, iş çıktısı, kullanıcı yeri, müşteri kabulü ve tahsilat kayıtları birlikte değerlendirilir. Hizmetin Türkiye’deki bir faaliyete ekonomik fayda sağlaması ayrıca analiz gerektirir.
Hizmet ihracında istisna ve iade değerlendirmesi; alıcının yurt dışında olması, hizmetin kimin için ve nerede fayda doğurduğu, fatura ve bedel akışı ile işlem döneminin birlikte açıklanmasına dayanır. Yalnız yabancı para fatura düzenlenmesi, tek başına hizmet ihracı sonucunu oluşturmaz.
Temel kontrol başlıkları
- Yabancı müşterinin hukuki varlığı
- Hizmetten yurt dışında faydalanma
- Sözleşme ve fatura açıklaması
- Teslim/kabul ve elektronik kayıtlar
- Tahsilat ve yüklenim bağlantısı
Dosyada sözleşme, iş emri, teslim edilen çıktı, yazışma, fatura, ödeme ve hizmetten yurt dışında yararlanmayı gösteren ticari kanıt aynı işlem numarasıyla eşleştirilmelidir. Açıklama, hizmetin içeriği ile alıcının yurt dışındaki faaliyeti arasındaki bağı görünür kılmalıdır.
Adım adım çalışma süreci
- 1
Hizmet modelini ve ekonomik sonucu tanımlayın
- 2
Müşteri unvan, adres ve şirket bilgilerini doğrulayın
- 3
Yurt dışında faydalanmayı gösteren kanıtları toplayın
- 4
Tamamlanma, kabul, fatura ve gelir dönemini eşleştirin
- 5
Banka tahsilatını sözleşmeyle ilişkilendirin
- 6
Lisans, sunucu ve ortak gider yüklenimini ayırın
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- Yurt dışı sözleşme veya sipariş
- Hizmet faturası
- İş teslim/kabul veya proje çıktısı
- E-posta, platform ve kullanıcı kayıtları
- Banka tahsilat belgeleri
- Yüklenilen KDV dağıtım tablosu
Uygulama örneği
Türkiye’de geliştirilen yazılım yabancı şirketin Avrupa operasyonlarında kullanılıyorsa kullanıcı hesapları, sözleşme ve teslim kayıtları bunu destekleyebilir. Aynı sistem Türkiye’deki bağlı şirket çalışanlarınca kullanılıyorsa yurt dışında faydalanma şartı ayrıca değerlendirilir.
Sık karşılaşılan hatalar
- Genel “danışmanlık bedeli” açıklaması
- Hizmetin Türkiye’de kullanıldığını gözden kaçırmak
- Teslim veya müşteri kabul kaydı olmaması
- Üçüncü kişi ödemesini açıklayamamak
- Hizmet dönemi ile fatura dönemini karıştırmak
Sık sorulan sorular
Döviz fatura şart mı?
Para birimi tek başına istisnayı belirlemez; hizmet ihracı ve kambiyo şartları ayrı incelenir.
Faydalanma yeri nasıl ispatlanır?
Sözleşme, kullanıcı, proje çıktısı ve ekonomik sonuç kayıtları birlikte kullanılır.
Tahsilat şartı var mı?
İşlem ve dönem için güncel düzenleme kontrol edilmeli; tahsilat önemli ispat unsurudur.
Yazılım lisansı hizmet midir?
Lisans, fikri hak ve kullanım modeli incelenmeden genel sonuç verilemez.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
- Gelir İdaresi Başkanlığı — KDV İade Talebi Listelerini Gönderme Kılavuzu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. KDV iade sonucu; işlem türü, dönem, tutar, belge seti, kontrol raporu ve güncel mevzuata göre değişir. Somut işlem için güncel mevzuat ve belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.