Kapsam ve değerlendirme çerçevesi
Satıcının özel esas durumu, rapor tarihi, ortaklık/yönetim bağlantıları, işlem dönemi, ödeme ve teslim zinciri birlikte değerlendirilir.
Temel kontrol başlıkları
- Risk tespitinin türü ve tarihi
- İşlem dönemiyle zaman ilişkisi
- Ortak/yönetici bağlantısı
- Tam tasdik sözleşmesi ve rapor kapsamı
- Mal veya hizmetin gerçekliği
Adım adım uygulama
- 1
Kontrol raporundaki risk kaynağını tam olarak belirleyin
- 2
Tespit tarihini fatura ve iade dönemiyle karşılaştırın
- 3
Satıcı ortaklık ve yönetim değişikliklerini inceleyin
- 4
Tam tasdik/inceleme belgelerinin kapsamını doğrulayın
- 5
Ödeme, teslim ve kullanım delillerini güçlendirin
- 6
Gerekirse karşıt inceleme, tenzil veya özel esas prosedürünü uygulayın
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- GKS20 veya ilgili kontrol raporu
- Ticaret sicil kayıtları
- Tam tasdik sözleşmesi/rapor bilgisi
- Fatura ve teslim belgeleri
- Banka ödeme kayıtları
- Karşıt inceleme ve teyit belgeleri
Uygulama örneği
Satıcı ortağı hakkında sonraki tarihte olumsuz rapor bulunması hâlinde, fatura tarihindeki ortaklık yapısı ve satıcının o dönemdeki faaliyeti ayrı incelenir. Malın sevki, stok girişi, üretimde kullanımı ve banka ödemesi belgelenerek dönemsel değerlendirme yapılır.
Sık yapılan hatalar
- Tam tasdik var diye bulguyu otomatik kapalı saymak
- Risk tarihini işlem dönemiyle karşılaştırmamak
- Ortaklık bağlantısını görmezden gelmek
- Yalnız vergi levhası sunmak
- Gerçeklik zincirini kurmamak
Sık sorulan sorular
Tam tasdik sözleşmesi bulguyu kapatır mı?
Tek başına değil; sözleşme dönemi, kapsamı ve işlem gerçekliği birlikte değerlendirilir.
Sonraki tarihli olumsuz tespit etkiler mi?
İşlem dönemine etkisi somut olay ve bağlantılar üzerinden incelenir.
Tenzil her zaman gerekli midir?
Belge ve açıklamalarla risk kapatılamıyorsa seçeneklerden biri olabilir.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Vergisel sonuç; işlem türü, dönem, taraflar, tutar, belge seti ve güncel mevzuata göre değişebilir. Somut işlem için güncel belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.