Kısa cevap
GÇB kontrolünde beyanname numarasının varlığı yeterli değildir; ihracat faturası, tarih, ürün/miktar, döviz, alıcı ve gümrük gerçekleşme bilgisi birlikte doğrulanır.
Kapsam ve değerlendirme çerçevesi
İhracatın hangi KDV döneminde iade hesabına alınacağı gümrük mevzuatı ve KDV düzenlemeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Temel kontrol noktaları
- GÇB numarası ve gerçekleşme bilgisi
- İhracat faturası numarası
- Alıcı/ülke
- GTİP/ürün açıklaması gerektiğinde
- Miktar ve birim
- Döviz/tutar
- Stok veya üretim çıkışı
Uygulama adımları
- Gümrük veri setini dönem bazında çekin
- Fatura-GÇB anahtarını oluşturun
- Miktar ve ürün eşleşmesini test edin
- Döviz/tutar farklarını açıklayın
- Stok/üretim çıkışını bağlayın
- Dönem dışı veya kapanmamış kayıtları ayırın
Hazırlanması gereken belge ve kayıtlar
- GÇB/ETGB listesi
- İhracat faturaları
- Paketleme/taşıma belgeleri gerektiğinde
- Stok ve üretim kayıtları
- Muhasebe satış kayıtları
Uygulama örneği
Bir faturada iki GÇB varsa liste tek satırlık toplam üzerinden değil, hangi miktarın hangi gümrük kaydıyla çıktığını gösterecek biçimde ayrıştırılır.
Sık görülen hatalar ve riskler
- Fatura tarihini tek başına iade dönemi kabul etmek
- Kapanmamış GÇB’yi gerçekleşmiş ihracat gibi almak
- Miktar farkını yalnız tutar farkı sanmak
- ETGB kayıtlarını aynı kontrol mantığı olmadan karıştırmak
Sık sorulan sorular
GÇB kapanış/intaç tarihi neden önemlidir?
İhracatın gerçekleşme döneminin belirlenmesinde gümrük gerçekleşme bilgisi kritik rol oynar.
Bir faturanın birden fazla GÇB’si olabilir mi?
Olabilir; miktar ve tutar eşleştirmesi ayrı kayıtlarla izlenmelidir.
ETGB için de kontrol gerekir mi?
Evet. Mikro ihracat dahil işlem türüne uygun elektronik gümrük kaydı ile fatura bağlantısı kurulmalıdır.