Kapsam ve değerlendirme çerçevesi
Mal ihracında stok ve üretim, hizmet ihracında proje ve kabul süreci, dönem sonu tahakkukları ve fiyat farkları farklı değerlendirilir. Belgenin tarihi, mal veya hizmetin fiilî kullanım tarihiyle birlikte incelenir.
Temel kontrol başlıkları
- İade hakkı doğuran satış veya intaç tarihi
- Alış faturasının düzenlenme ve hizmet ifa tarihi
- Stok giriş-çıkış ve üretim sarf kayıtları
- Sözleşme, hakediş ve kabul belgeleri
- Dönemsel tahakkuk ve fiyat farkı niteliği
Adım adım uygulama
- 1
GKS07 satırlarını satıştan sonraki gün farkına göre ayırın
- 2
Belgenin mal, hizmet, fiyat farkı veya dönemsel gider niteliğini belirleyin
- 3
Fiilî kullanım tarihini stok, proje veya hakediş kayıtlarından doğrulayın
- 4
İlgili işlemle doğrudan bağlantıyı kurun
- 5
Yanlış dönemdeki yüklenimi doğru döneme taşıyın veya tenzil edin
- 6
Açıklamayı fatura bazlı analiz tablosuyla raporlayın
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- GKS07 kontrol listesi
- Alış ve satış faturaları
- GÇB/ETGB veya hizmet satış faturası
- Stok kartı, üretim emri ve sarf fişi
- Sözleşme, hakediş ve kabul tutanağı
- Tarih ve miktar eşleştirme tablosu
Uygulama örneği
Yurt dışına verilen mühendislik hizmeti için saha çalışması satış faturasından önce tamamlanmış, tedarikçinin faturasını ise sonraki ay düzenlemiş olması hâlinde; sözleşme, çalışma kayıtları, teslim ve kabul belgeleriyle hizmet ilişkisi gösterilir. Belgenin indirim ve yüklenim dönemi ayrıca mevzuata göre değerlendirilir.
Sık yapılan hatalar
- Fatura tarihini tek başına yeterli görmek
- Sonraki tarihli bütün belgeleri savunmak
- Hizmetin ifa tarihini göstermemek
- Stokta bulunmayan girdiyi geçmiş ihracata yüklemek
- Dönem düzeltmesini rapora yansıtmamak
Sık sorulan sorular
Sonraki tarihli fatura kesin tenzil edilir mi?
Hayır. İşlemle bağlantı, ifa tarihi ve doğru yüklenim dönemi belirleyicidir.
Stokta önceden bulunan malın faturası sonra kesilebilir mi?
Belge düzeni ve fiilî teslim ayrıca incelenir; yalnız muhasebe kaydı yeterli değildir.
Analiz nasıl sunulmalı?
Satış tarihi, alış tarihi, belge türü, kullanım açıklaması ve ek numarası içeren satır bazlı tablo kullanılmalıdır.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Vergisel sonuç; işlem türü, dönem, taraflar, tutar, belge seti ve güncel mevzuata göre değişebilir. Somut işlem için güncel belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.