Kapsam ve değerlendirme çerçevesi
İhracat bedeli kur farkları, yurt içi alış fiyat farkları, vade farkları, prim/iskonto ve iade faturaları farklı KDV sonuçları doğurur.
Temel kontrol başlıkları
- Asıl fatura ve fark belgesi ilişkisi
- Belgenin düzenlenme ve tahakkuk dönemi
- KDV hesaplanıp hesaplanmayacağı
- Yüklenim ve satış listesine etkisi
- Muhasebe ve beyanname düzeltmesi
Adım adım uygulama
- 1
Fark belgesini asıl faturayla eşleştirin
- 2
Farkın kur, fiyat, vade veya iade niteliğini belirleyin
- 3
KDV uygulamasını güncel kurala göre değerlendirin
- 4
İlgili dönem beyan ve listelerini güncelleyin
- 5
İade hesabına artış/azalış etkisini hesaplayın
- 6
Kontrol raporuna belge zincirini açıklayın
Gerekli belgeler ve kayıtlar
- Asıl alış/satış faturası
- Kur/fiyat farkı faturası
- Sözleşme ve fiyat şartları
- Banka ve döviz kayıtları
- Muhasebe fişleri
- Düzeltilmiş KDV listeleri
Uygulama örneği
İhracata konu girdinin tedarikçisi dönem sonrasında fiyat farkı faturası düzenlerse, belgenin hangi alışlara ait olduğu ve ihraç edilen ürüne isabet eden payı belirlenir. Yüklenim artışı ancak doğru dönem ve sınırlar içinde dikkate alınır.
Sık yapılan hatalar
- Fark belgesini bağımsız işlem saymak
- Yanlış döneme kaydetmek
- KDV etkisini göz ardı etmek
- İade edilen malı yüklenimde bırakmak
- Asıl faturaya referans vermemek
Sık sorulan sorular
Kur farkında KDV olur mu?
İşlemin niteliği ve taraflarına göre güncel düzenleme esas alınır.
Sonraki dönem fark faturası geçmiş iadeyi etkiler mi?
Asıl işlem ve yüklenimle bağlantısına göre düzeltme veya sonraki dönem işlemi gerekebilir.
İade faturası ne yapar?
Asıl alış ve yüklenim tutarını azaltabilir; dönemsel kayıtlar güncellenir.
Resmî kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Vergisel sonuç; işlem türü, dönem, taraflar, tutar, belge seti ve güncel mevzuata göre değişebilir. Somut işlem için güncel belgeler üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmalıdır.